Xét về tầm nhìn dài hạn, động thái này sẽ tạo nên cú hích đáng kể cho bất động sản (BĐS) công nghiệp. Đồng nghĩa với việc nhu cầu về nhà ở cho người lao động, đội ngũ chuyên gia trong và ngoài nước ở phân khúc này sẽ gia tăng.

Nơi thừa, nơi thiếu

Theo khảo sát tại các KCN ở phía Bắc, thị trường nhà ở đang diễn biến với nhiều gam màu khác nhau. Trong khi KCN Bắc Thăng Long vẫn tiếp tục tinh giản biên chế nhân lực thì KCN Sam sung – Thái Nguyên lại chứng kiến sự chuyển dịch lao động ồ ạt. Điều đó dẫn đến nghịch cảnh nhà ở cho người lao động tại các KCN nơi thì thừa, chỗ lại thiếu dù đã cố gắng đầu tư xây dựng.

Tính đến thời điểm này, tại KCN Bắc Thăng Long kể cả khu nhà ở công nhân Kim Chung hay các dãy nhà trọ tư nhân cho thuê đều chung tình trạng ế ẩm. Ghi nhận của phóng viên cho thấy, thôn Hậu Dưỡng, xã Kim Chung khá vắng vẻ với nhiều tấm biển quảng cáo “có phòng cho thuê”. Anh Trần Văn Bảy, chủ nhân 2 dãy trọ tại thôn Hậu, thôn Bầu cho biết, anh có tổng số 113 phòng trọ nhưng 2 năm nay chỉ dao động khoảng 40 phòng có khách. Ngày trước, giá mỗi phòng trọ là 600.000 đồng nhưng nay chỉ còn 300.000 – 500.000 đồng/tháng mà lượng khách thuê vẫn sụt giảm, gia đình phải bù lỗ nhiều.

Anh Bùi Tiến Thanh, quê ở Tuyên Quang, công nhân Công ty TNHH Canon trong KCN chi sẻ, vào năm 2011, muốn thuê được nhà ở gần KCN rất khó bởi nguồn lao động nhiều, nhà lưu trú và phòng trọ cho công nhân lại ít. Nhưng vài năm trở lại đây, sự lựa chọn đã dễ dàng hơn do các dãy trọ mọc lên như nấm mà chẳng mấy ai thuê.

Trong khi đó, KCN Samsung – Thái Nguyên lại diễn biến theo chiều hướng ngược lại. Thị xã Phổ Yên (nơi tập trung các nhà máy sản xuất điện tử của Tập đoàn Samsung) và một vài địa phương lân cận tiếp tục sôi động trong chuyện xây nhà ở cho người lao động. Nhưng trước nguồn “cầu” lên đến 57 nghìn người thì chỉ tính riêng nguồn “cung” ở thị phần nhà trọ nhỏ lẻ cũng chưa theo kịp.

Nhà ở dành cho công nhân Khu công nghiệp Thăng Long, huyện Đông Anh. Ảnh: Công Hùng

Theo tâm sự của anh Nguyễn Văn Linh, một lao động làm việc cho Samsung đang trọ tại phường Thịnh Đán, Thái Nguyên, sau khi tan ca, anh phải theo xe buýt của Công ty đi ngược 15km tới điểm trung chuyển gần cầu vượt Đán để về nhà trọ, vì khu vực gần Công ty đã hết phòng mà giá đắt, vào khoảng 1,2 triệu đồng/tháng.

Nắm bắt thời cơ

Một báo cáo của VinaCapital về thị trường BĐS cho thấy, có khoảng 7 tỷ USD dòng vốn FDI chảy vào các KCN trong 10 tháng đầu năm 2015. Trong tương lai không xa, việc “nhắm” đến phân khúc nhà ở cho lao động các KCN không chỉ thiết thực mà còn tạo cơ hội hút vốn nước ngoài. Nhiều chuyên gia BĐS cho rằng, các doanh nghiệp cần lên kế hoạch để chớp thời cơ đầu tư vào thị trường “béo bở” này.

Chỉ tính riêng với Hiệp định Đối tác kinh tế chiến lược xuyên Thái Bình Dương (TPP) nếu đi vào hiện thực sẽ có khoảng 2,5 – 3 triệu người từ nông thôn ra thành phố, khiến nhu cầu nhà ở phân khúc công nghiệp tăng cao. Khi đó, tại KCN đang thừa ứ nhà ở sẽ quay về thời kỳ “chật kín phòng”, trái lại các nơi đang thiếu tiếp tục đối mặt với sức ép nguồn cung. Vì vậy, việc lên kế hoạch xây dựng nhà ở đúng chuẩn cho người lao động phân khúc KCN chưa bao giờ là thừa nhằm đón đầu cơ hội hợp tác quốc tế.

Theo nhận định của chuyên gia kinh tế Nguyễn Minh Phong, khi chuyển hướng vào thị trường này, các doanh nghiệp BĐS có thể đầu tư xây dựng các phân khúc trung bình như nhà ở xã hội hoặc nhà cho thuê phục vụ đối tượng công nhân thu nhập thấp. Bên cạnh đó, nhạy bén tham gia cuộc chơi với những dự án cao cấp, biệt thự liền kề… dành cho chuyên gia, cán bộ nước ngoài đến Việt Nam làm việc. Dù số lượng không lớn nhưng có nhu cầu ở thực với lượng tài chính mạnh sẽ là mảnh đất màu mỡ cho các doanh nghiệp đầu tư trong thời gian từ 2016 – 2018.

Khi các công ty nước ngoài rục rịch chuyển “đại bản doanh” vào KCN Việt Nam thì nhu cầu nhà ở cho người lao động là cấp bách. Nhưng cần có sự xác định rõ ràng trong chiến lược đầu tư giữa nhà ở của công nhân và các chuyên gia. Hầu hết đối tượng cán bộ nước ngoài cần những khu nhà ở cao cấp đúng chuẩn của người nước ngoài với đầy đủ tiện ích nội khu như bệnh viện, siêu thị, trường học quốc tế… cùng khu vực an ninh, yên tĩnh, dịch vụ đi kèm. Trái lại, đa số công nhân chỉ cần chốn “an cư” chất lượng, giá rẻ.

Trưởng phòng Nghiên cứu Savills Việt Nam, bà Đỗ Thu Hằng cho biết, chưa bao giờ thị trường BĐS KCN lại có tiềm năng như giai đoạn này. Theo một nghiên cứu gần đây của Ngân hàng Standard Chartered, có một sự dịch chuyển vốn đầu tư từ Trung Quốc sang các nước trong khối ASEAN để tận dụng cơ hội từ TPP sắp tới. Trong đó có hơn 44% đơn vị tham gia nghiên cứu chọn Việt Nam. Do đó, nhu cầu nhà ở cho các nhóm đối tượng ở KCN rõ ràng rất tiềm năng.

(Theo Kinh tế & Đô thị Online)

Tại các đô thị lớn trong cả nước hiện có khoảng 300 nghìn hộ dân đang sống trong nhà ở đơn sơ, thiếu kiên cố, trong đó có hơn 1 triệu căn nhà ở có diện tích dưới 30m² (dưới 7m²/người).

Theo một số liệu thống kê của Tổng LĐLĐVN và Bộ Xây dựng, dự báo, đến năm 2020, nhu cầu nhà ở cho người thu nhập thấp tại các đô thị lớn sẽ vào khoảng 1 triệu căn, nhưng hiện nay nguồn cung mới chỉ đáp ứng khoảng hơn 10 nghìn căn/năm. Trong khi đó, số liệu thống kê mới nhất cho thấy, hiện nay Việt Nam có 33,1% dân số, tương đương hơn 30 triệu người đang sinh sống tại các đô thị.

Trong đó, Hà Nội và Tp.HCM là 2 địa phương có tốc độ tăng trưởng kinh tế lớn nhất cả nước, đồng thời đây cũng là 2 thành phố lớn thu hút một lượng lao động khổng lồ từ khắp nơi tới làm việc. Trong số này, một số lượng không nhỏ là những người từ nông thôn ra thành thị, kiếm sống tại các khu công nghiệp, khu đô thị với mức thu nhập thấp và không có nhà ở ổn định. Như vậy, việc đáp ứng nhu cầu về nhà ở cho số lao động này đang ngày càng trở nên cấp thiết và là mối quan tâm lớn của Nhà nước cũng như của toàn xã hội. Thậm chí nhu cầu nhà ở cho đối tượng này còn cấp thiết hơn nếu quy chiếu theo thống kê của Tổng LĐLĐ Việt Nam.

Hiện chỉ có một phần rất nhỏ người thu nhập thấp tại đô thị và các khu công nghiệp có chỗ ở ổn định

Theo đó, Việt Nam hiện chỉ có khoảng 20% lượng người lao động có chỗ ở ổn định, đáng chú ý có tới 80% công nhân làm việc tại các KCN đều phải ở thuê nhà trọ của tư nhân trong điều kiện chật chội, môi trường sống không đảm bảo vệ sinh, gây ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe, đời sống, tái sản xuất sức lao động cũng như đối mặt với nhiều nguy cơ: tình hình an ninh trật tự, an toàn xã hội không đảm bảo dễ nảy sinh tệ nạn xã hội; thiếu chỗ vui chơi, giải trí…

Ông Vũ Hồng Quang, Phó Trưởng ban Chính sách Kinh tế – Xã hội và Thi đua khen thưởng (Tổng LĐLĐ Việt Nam) nhận định, hầu hết các địa phương hiện nay đều đã có quy hoạch và chương trình phát triển nhà ở nói chung trong đó có NOXH, nhà ở dành cho công nhân, tuy nhiên công tác triển khai thực hiện vẫn còn nhiều hạn chế. Chỉ tính trong giai đoạn từ năm 2010 – 2015, các địa phương đã đăng ký trên 110 dự án xây dựng nhà ở cho công nhân để phục vụ chỗ ở cho hơn 960.000 người lao động, tuy nhiên số dự án hoàn thành đưa vào sử dụng rất ít, trong khi nhu cầu về chỗ ở của công nhân, lao động ngày càng tăng.

Trong khi đó, việc phát triển các KCN hiện nay chủ yếu vẫn chỉ tập trung vào xây dựng các cơ sở sản xuất kinh doanh chứ chưa quan tâm đến việc xây dựng nhà ở và các công trình hạ tầng xã hội thiết yếu cho người lao động như: nhà ở, nhà trẻ, mẫu giáo, trường học, khu vui chơi giải trí… Do đó, phần lớn người lao động vẫn đang phải chấp nhận ăn ở trong điều kiện tạm bợ, nhếch nhác. Theo thống kê trên cả nước, trung bình chỉ có 1 doanh nghiệp/1 địa phương tự triển khai xây dựng hoặc đi thuê nhà ở cho công nhân

Có mặt tại hội thảo, dưới góc độ của doanh nghiệp tham gia xây dựng NOXH, ông Lê Quang Hiệp, Phó TGĐ Tổng Công ty Đầu tư phát triển nhà và đô thị phát biểu, thực tế một số địa phương hiện nay vẫn chưa thực sự nhiệt tình tham gia hoặc chỉ hưởng ứng theo phong trào chứ chưa có giải pháp, chính sách cụ thể như bố trí quỹ đất, hỗ trợ các nhà đầu tư để tạo sức hút với các doanh nghiệp tham gia xây dựng NOXH… Mặc dù theo quy định, mỗi dự án phải dành 20% diện tích đất cho NOXH tuy nhiên vị trí của các dự án vẫn chưa thực sự phù hợp với điều kiện sinh hoạt, đi lại của các đối tượng thụ hưởng…

Theo đánh giá, mặc dù Chính phủ đã ban hành một số cơ chế, chính sách phát triển loại hình nhà ở này nhưng cho đến nay, những chính sách này cũng bắt đầu bộc lộ những bất cập cần có sự sửa đổi, bổ sung thích hợp. Thêm nữa, việc triển khai gói hỗ trợ 30.000 nghìn tỷ đồng cũng có nhiều vấn đề vướng mắc, thủ tục phiền hà khiến tốc độ giải ngân ì ạch, chưa phát huy tác dụng như mong muốn. Nghịch lý là, đối tượng được mua NOXH phải có thu nhập dưới mức chịu thuế là 9 triệu đồng/tháng nhưng với phía ngân hàng, đây lại là đối tượng khó có khả năng trả nợ với mức giá bán tại các dự án nhà ở như hiện nay.

Ngoài ra, theo ông Trần Ngọc Hùng, Chủ tịch Tổng hội Xây dựng Việt Nam, vẫn còn một rào cản nữa trong việc phát triển nhà ở cho người thu nhập thấp tại các đô thị và các KCN, đó là Luật Nhà ở 2014 đã quy định rất rõ các hình thức huy động vốn để phát triển NOXH, mà trong đó có một nguồn vốn quan trọng từ ngân sách Nhà nước. Thế nhưng do không có quy định cụ thể, nhất là từ nguồn ngân sách Nhà nước của Trung ương và địa phương nên nguồn vốn này không ổn định và tùy thuộc vào kinh phí phân bổ của mỗi địa phương.

Cũng vì những lý do trên, đã có nhiều người kiến nghị nên nghiên cứu phương án trích % GDP cho việc phát triển nhà ở (giống như quy định dành % cho nghiên cứu khoa học); hoặc có thể dành ngân sách Nhà nước cố định 5 năm hoặc thường niên để phát triển loại hình nhà ở này.

(Theo CAND)

Số liệu điều tra thu được từ năm 2014 cho biết, nước ta có tổng số hộ dân là 24.239.232 hộ; cụ thể, số hộ đang ở nhà đơn sơ và thiếu kiên cố là 2.324.924 hộ và có tới 1.914.332 hộ đang ở nhà với diện tích bình quân khoảng 7m2/người (tức diện tích dưới 30m2).

Đến năm 2020, chúng ta cần khoảng 1 triệu căn hộ để đáp ứng tổng nhu cầu nhà ở xã hội cho người thu nhập thấp tại khu vực đô thị trên cả nước. Trong đó, nhu cầu nhà ở xã hội lớn thường tập trung ở các địa phương như: Tp.HCM 98.000 căn; Hà Nội là 73.260; TP. Đà Nẵng khoảng 11.500 căn; Bình Dương 41.250 căn; Đồng Nai 36.700 căn;…Và qua tổng hợp, số nhu cầu nhà ở xã hội của viên chức, công chức, cán bộ thuộc 25 Bộ, ngành Trung ương riêng tại khu vực thủ đô Hà Nội đã là 30.000 căn.

Công nhân được mua, thuê nhà ở xã hội ở tỉnh Đồng Nai. Ảnh: Phan Hoàng

Bộ Xây dựng cho biết, mục tiêu cụ thể được đề ra trong Chiến lược phát triển nhà ở quốc gia đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 được phê duyệt và ban hành bởi Thủ tướng Chính phủ là: Phấn đấu đầu tư xây dựng khoảng 10 triệu m2 đến năm 2015; phấn đấu đầu tư xây dựng khoảng 12,5 triệu m2 nhà ở xã hội trong giai đoạn 2016-2020 để giải quyết chỗ ở cho những người thu nhập tháp ở khu vực đô thị.

Nhà ở xã hội không chỉ thiếu ở các khu vực đô thị, tại các khu công nghiệp, nhà ở xã hội dành cho công nhân cũng đang rơi vào tình trạng cung không đủ cầu.

Thủ tướng Chính phủ cũng đã phê duyệt Quy hoạch phát triển các khu công nghiệp ở Việt Nam đến năm 2015 đồng thời định hướng đến năm 2020, theo đó, tổng số lao động, công nhân tại các khu công nghiệp đến năm 2020 sẽ là khoảng 7,2 triệu lao động. Sẽ cần 33,6 triệu m2 nhà ở để đáp ứng nhu cầu về chỗ ở cho 4,2 triệu lao động, công nhân cả nước có nhu cầu về nhà ở xã hội đến năm 2020.

Trên thực tế, chỉ có khoảng 20% công nhân tại các khu công nghiệp có chỗ ở ổn định, còn lại phần đông vẫn phải thuê nhà để ở. Hầu hết các công nhân ngoại tỉnh đều phải thuê trọ của tư nhân và đó thường là những nơi không đảm bảo điều kiện sống tối thiểu, tạm bợ, gây ảnh hưởng không tốt tới đời sống cũng như sức khoẻ của họ, bên cạnh đó còn khiến tình hình trật tự an ninh trở nên xáo trộn ở ngay các khu công nghiệp đó. Bởi vậy, vô cùng cần thiết và cấp bách để giải quyết cho công nhân và người lao động tại các khu công nghiệp có chỗ ở ổn định để họ có thể sớm an cư lập nghiệp.

Bộ Xây dựng cho biết: “Chiến lược phát triển nhà ở quốc gia đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030, cũng đã xác định đến năm 2015, phấn đấu đáp ứng cho khoảng 50% số công nhân có nhu cầu (tức khoảng 900 nghìn công nhân) được bố trí chỗ ở; đến năm 2020, phấn đấu đáp ứng cho khoảng 70% số công nhân có nhu cầu (tức khoảng 1,4 triệu công nhân)”.

(Theo Báo điện tử Đảng cộng sản)